فرهنگِ مردمِ استهبان در محرم، رمضان و طلبِ باران / پژوهش و گردآورى محمدرضا آلابراهيم.
استهبان: انتشاراتِ سِتَهبان، 1385.
120 ص، مصور
ISBN 4 - 7 - 91959 - 469
فهرستنويسى بر اساس اطلاعات فيپا.
نمايه،
1. فرهنگِ مردمِ استهبان در محرم، رمضان و طلبِ باران . 2 . ايران - فرهنگ مردم. 3 . ايران - آداب و رسوم - - مراسمِ مذهبى . الف. عنوان.
كتابخانه ملى ايران
فرهنگِ مردمِ استهبان
در محرم، رمضان و طلبِ باران
پژوهش و گردآورى: محمد رضا آل ابراهيم
چاپ: نخست
تابستان 1385
قطع: رُقْعى
شمارگان: 3000 نسخه
عكس پشت جلد: اثرِ سيد حسن كشفى
فارس، استهبان، خيابان سلمان، روبهروى بانك صادرات شعبه بازار. تلفن 0732 - 4225255
حق چاپ و انتشار محفوظ است.
-------------------------------------------
شابك 4 - 7 - 91959 - 469 964 - 95919 - 7 - 4
نمايه
رمضان در فرهنگِ مَردُمِ استهبان 7
تداركاتِ پيش از ماهِ مباركِ رمضان 9
رؤيتِ هِلالِ ماه 9
اَعمالِ سَحَر 10
اِفْطار 11
روزهى كَلَّهگُنْجِشكى 12
دو سُنَتِ پَسنديده 12
ماهْرَمضانى رفتن 13
مَراسمِ شبهاى رمضان در مساجد 13
اِحيا 14
خوردنِ كَلَّهپاچه و حنابَندان 15
شعارِ كودكان 15
جمعهى آخرِ ماهِ رَمضان 15
چند پيش بينى براى آغاز و پايانِ ماه 16
عيدِ فِطْر 16
مراسمِ طلبِ باران در استهبان 18
پختنِ نانِ گِردَه 23
پيشبينى وضعِ هوا 24
ايام بورا 27
مراسمِ بَندآمدنِ باران 28
ضربالمثلها 29
سوگِ سرورِ آزادگان 32
1- روضهخوانى 34
2- سينهزنى و زنجيرزنى 36
3- مراسم چهارچو گردانى 37
سابقهى تاريخى چارچو 38
چرخاندنِ چارچو 40
اهميتِ چارچو 41
4- چَكچَكو 44
شامِ غريبان 47
5- سفره و اِطْعام 47
6- تعزيه و شبيه گردانى 49
كاروانِ شام 49
تعزيه 52
نوحهها 66
اى گلِ خوش رايُحَهى اَلرَّحمان 68
اكبرِ تازه جوان 68
اى فلك ويران شوى 72
اصغرم رود، اصغرم رود، اصغرم 77
وَهَبِ تازه جوان محشر كن 78
من حسينِ خسته جانم 81
چه كَربَلاست امشب 82
از غم اكبر 82
بابا حسين نَدانم 83
اى بهخون غلتان 84
اصغرم لاى لاى 86
قاسمِ نو كدخدايم 87
از وداعِ شهربانو با حسين 91
نوجوان اكبرِ من 93
يا حبيبى 94
اى دُرِّ درياىِ نجف 95
چون ماهِ بنىهاشم 95
شامِ غريبان 96
(زنجير زنى( شامِ غريبان 98
اى شَهِ كربلا 98
مَه زِ خجلت سر مَزن 99
نوحهى حُر 101
سقاى طفلانِ حَرَم ابوالفضل 105
مادر على اصغر، اى طفلِ بىشيرم 107
خواهرِ زارِ دل پريشانم 108
مَران يكدَم ساربان اُشتر 109
آهازآنساعتكه با صد شور و شين 110
من حسين گمكردهام 111
اربعينِ شَهِ دين سِبطِ پيمبر آمد 112
علمدارِ سپاهم اى برادر 113
بارلاها به حقِ پيمبر 114
مَطلعِ ديگر نوحههاى سينه زنى 115
آداب و رسومِ رمضان
× رمضان در فرهنگِ مَردُمِ استهبان ×××× (1( چاپِ يكم در روزنامهى خبرِ جنوب، شمارهى 5275، سهشنبه 16 آذر 1378، ص 12.
چاپِ دوم در روزنامهى عصر، شمارهى 1082، يكشنبه 5 دى 1378، ص 5.
چاپِ سوم در روزنامهى عصرِ استهبان، شمارهى 3، پنجشنبه 16 آبان 1381، ص 3.
چاپِ چهارم در روزنامهى درج، شمارهى 1، آبانماه 1383، ص 6. ×××
ازگذشتههاى دور مردمِ استهبان مُتديّن و بهديانت نامور بودهاند و فَرايضِ دينىِ خودرا بهنَحوِ اَحْسَن انجاممىدادهاند و حتى بهپيشوازِآن مىرفتهاند و با عشق و علاقه آمادگىِ خودرا براى بَرگُزارىِ هرچه بهترِ آن اِعلام مىداشتهاند.
آنچه درپى مىآيد مربوط بهسى چهل سال پيش است. گرچه برخى از اين مَراسِم مَنسوخ شده ولى هنوز بسيارى از آنها بهقُوّتِ خود باقى است.
× تداركاتِ پيش از ماهِ مباركِ رمضان ×
چند روز پيشاز ديدنِ هلالِ ماهِ مباركِ رمضان، ديوارِ خانههارا گَردگيرى مىكردند. چنانچه اتاقها كاهْگِلى و دودخورده بود، با خاكِ رُس اندود مىداده و يا با گَچ و گِلِ سفيد، ديوارها را زينت مىدادند تا از تيرگى بدرآيد.
مقدارى نخود بهآب مىريختند و سپس لَپه مىكردند. بهتهيهى عدس و لوبيا و ماش مىپرداختند. زنان آردِ گندم و يا جو و ذرت را خمير مىكردند و بهپختنِ نانهاى محلى ازجمله، سِتى Setey (سهتايى(، گِردَه Gerda، لَمْو Lamu، اَلُمى Alomi، سولهى ذرت Sula-y-Zorat سُپُلِ ذرت مشغول مىشدند. تقريباً مايحتاجِ يك ماههاى را فراهم مىآوردند تا خيالِشان از اين بابت آسوده باشد.
× رؤيتِ هِلالِ ماه ×
غروبِ روزِ بيست و نهمِ ماهِ شعبانِ هرسالْ بيشترِ اهالىِاستهبان بهپشتِ بامها يا بهپشتِ دَشت و منطقهى آبْچُك مىرفتند تا هِلالِ ماهِ مبارك را در افقِ مغرب رؤيت كنند. چنانچه موفق مىشدند با شادىْ چند تيرِ هوايى در مىكردند تا همهى مردم را باخبر كنند. كسانى كه منتظرِ شنيدنِ صداىِ تير بودند مىگفتند: »توپ اَدَر شد« يعنى ماه ديده شد. چنانچه موفق نمىشدند، فرداىِ آن روز بهحسابِ سىاُمين روزِ ماهِ شعبان محسوب مىكردند و آغازِ ماهِ رمضانرا پسفردا اعلام مىكردند. ولى درعينِ حال بسيارى ازمردم، دو سه روزِ آخرِ ماهِشعبانرا روزهمىگرفتند و بهاصطلاح بهپيشوازِ آن مىرفتند.
برای دیدن متن کامل کتاب روی ادامه کلیلک کنید: |
منوی اصلی
صفحه ی اول
عکس
وضعيت آنلاين ها :
اعضاي آنلاين:
